Danıştay idarenin takdir yetkisini nasıl denetler?

Danıştay idarenin takdir yetkisini nasıl denetler?

Danıştay, idarenin takdir yetkisini hukuka uygunluk denetimi yaparak denetler. Bu denetimde kullanılan bazı ölçütler şunlardır:

• Anayasal ilkeler : Eşitlik, sosyal devlet, hukuk devleti ve demokratik yönetim gibi ilkeler esas alınır
• Sebep unsuru : İşlemin gerekçesinin yeterli ve somut olup olmadığı incelenir
• Kamu yararı : İdarenin takdir yetkisini kamu yararı doğrultusunda kullanıp kullanmadığı değerlendirilir
• Yerindelik : Kararın kamu hizmetinin gereklerine uygun olup olmadığı göz önünde bulundurulur
• Temel hak ve özgürlükler : Temel hak ve özgürlükleri etkileyen işlemlerde ölçülülük ve orantılılık ilkelerine uygunluk kontrol edilir

Danıştay, idarenin takdir yetkisini kullanırken keyfi davranmadığını ve yasal sınırlar içinde kaldığını tespit etmeye çalışır

İdarenin takdir yetkisini kimler denetleyebilir?

İdarenin takdir yetkisi, yargı mercileri tarafından denetlenebilir. Yargı organları, idarenin takdir yetkisini kullanırken: Yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarını denetler. Hukuka uygunluk denetimi yapar, ancak yerindelik denetimi yapamaz. Danıştay, idarenin takdir yetkisini hukuka ve yasanın amacına uygun olup olmadığını denetleyebilir. Ayrıca, idare takdir yetkisini kullanırken anayasal ilkelere uymak zorundadır ve bu ilkelere aykırı davranışlar yargısal denetime tabidir.

Danıştay hangi davalara bakar?

Danıştay, aşağıdaki davalara bakar: Temyiz incelemesi: İdare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinden gelen kararların temyiz incelemesini yapar. İlk derece mahkemesi olarak görülen davalar: Bakanlar Kurulu kararlarına, Başbakanlık, bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının müsteşarlarıyla ilgili müşterek kararnamelere bakar. Düzenleyici işlemlere, Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere bakar. Birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere bakar. Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine bakar. Tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davalara bakar. Belediyeler ile il özel idarelerinin seçimle gelen organlarının organlık sıfatlarını kaybetmeleri hakkındaki istemleri inceler ve karara bağlar. Danıştay, sadece hukuki denetim yapan bir yüksek mahkemedir.

Danıştay bozma kararı verirse ne olur?

Danıştay'ın bozma kararı vermesi durumunda şu adımlar izlenir: Dosyanın geri gönderilmesi. Yeni karar verme. Israr kararı. Temyiz incelemesi. Kurul incelemesi. Danıştay'ın bozma kararı, mahkeme kararının bozulmasına yönelik olup, dava konusu işlemin iptali veya davanın reddi sonucunu doğurmaz.

Danıştay kararlarına itiraz edilebilir mi?

Evet, Danıştay kararlarına itiraz edilebilir. Danıştay kararlarına itiraz, iki farklı şekilde yapılabilir: 1. Temyiz: Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin belirli davalar hakkında verdikleri kararlar, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde Danıştay'da temyiz edilebilir. 2. İtiraz: İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemelerin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine itiraz edilebilir. Bazı kararlar ise temyiz veya itiraz yoluna kapalıdır. Örneğin, idari işlemlerin hazırlık aşaması, icrai olmayan işlemler ve belli bir işlemin diğerini sebep oluşturduğu zincir işlemler hakkında iptal davası açılamaz.

İdarenin sınırsız takdir yetkisini hangi ilke sınırlar?

İdarenin sınırsız takdir yetkisini sınırlayan temel ilkeler şunlardır: Hukuka uygunluk: İdare, takdir yetkisini hukuk kuralları çerçevesinde kullanmak zorundadır. Kamu yararı: Takdir yetkisi, nihai olarak kamu yararına hizmet etmelidir. Yerindelik denetimi yasağı: İdare, yerindelik denetimi yapamaz; yani bir işlemin sadece ihtiyaca uygun olup olmadığını değerlendiremez. Ölçülülük ilkesi: Kararlarda oranlılık, elverişlilik ve gereklilik dengesine dikkat edilmelidir. Eşitlik ilkesi: Takdir yetkisi, nesnel ölçütlere göre ve eşit şekilde kullanılmalıdır. Ayrıca, Anayasa'nın 125. maddesinin 4. fıkrasında yer alan "Yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır" hükmü de idarenin takdir yetkisini sınırlar.

Danıştay hangi kararları bozar?

Danıştay, temyiz incelemesi sonucunda aşağıdaki durumlarda kararı bozar: Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması. Hukuka aykırı karar verilmesi. Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması. Danıştay'ın bozma kararları, alt mahkemeler tarafından ya bozma kararına uyulmak suretiyle ya da direnme kararı verilerek uygulanır.

Danıştay hangi kanuna tabi?

Danıştay, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'na tabidir. Bu kanun, 6 Ocak 1982 tarihinde kabul edilmiş ve 20 Ocak 1982 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.