Seyahat
Seyahat
Sağlık
Yaşam
Eğitim
Film ve Dizi
Faydalı Bilgiler
Doğa ve Hayvanlar
Yemek
Cümlenin öğeleri şu şekilde bulunabilir:
Örnek: "Turistler güneş doğarken bu tepeden manzarayı seyreder" cümlesinin öğeleri şu şekilde bulunabilir:
Açıklama:
Cümlenin ögeleri ve cümlede anlam çalışmak için aşağıdaki adımlar izlenebilir: Cümlenin ögelerini öğrenmek: Temel ögeler: Yüklem ve özne, cümlenin temel ögeleridir. Yardımcı ögeler: Nesne, dolaylı tümleç, zarf tümleci ve edat tümlecinden oluşur. Cümlede anlam çalışmak için: Yüklemi belirlemek: Diğer ögeleri bulurken tüm sorular yükleme yöneltilir. Özneyi bulmak: Özne, yükleme sorulan “kim, ne” soruları ile bulunur. Nesneyi belirlemek: Nesne, öznenin yaptığı işten etkilenen öğedir ve yükleme sorulan “ne, neyi, kimi” sorularıyla bulunur. Tümleçleri incelemek: Dolaylı tümleç, yüklemin anlamını yer, bulunma ve yönelme açısından tamamlayan ögedir. Cümlenin ögeleri ve cümlede anlam ile ilgili daha fazla bilgi için aşağıdaki kaynaklar kullanılabilir: dilbilgisi.net; ogmmateryal.eba.gov.tr; turkceci.net; tr.wikipedia.org.
Cümlenin ögeleri ve cümle yapısı arasındaki fark şu şekilde açıklanabilir: Cümlenin ögeleri, cümlede farklı görevler üstlenen kelime ve kelime gruplarını ifade eder. Bu ögeler iki ana kategoriye ayrılır: Ana ögeler: Özne ve yüklem. Yardımcı ögeler: Nesne, dolaylı tümleç, zarf tümleci. Cümle yapısı ise cümlelerin kuruluş biçimlerini ve ögelerin dizilişlerini kapsar. Özetle, cümlenin ögeleri cümledeki kelimelerin görevlerini, cümle yapısı ise bu kelimelerin nasıl bir araya geldiğini ve dizildiğini ifade eder.
TYT'de cümlede özne ve yüklem bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. Önce yüklem bulunur. 2. Özne, yükleme sorulan “kim, ne” soruları ile bulunur. Örnek: "Çocuklar bahçede neşeyle koşuyor" cümlesinde "koşan kim?" sorusu ile "çocuklar" öznesi bulunur. "Bugün hava çok güzeldi" cümlesinde "güzel olan ne?" sorusu ile "hava" sözcüğü özne görevindedir. Özne, üç grupta incelenir: Gerçek (açık) özne: Yüklemin bildirdiği yargıyı gerçekleştiren varlığın cümlede açıkça ifade edildiği öznedir. Gizli özne: Cümlede bir sözcük olarak bulunmayan, yüklemin çekiminden anlaşılan öznelerdir. Sözde özne: Eylemin kim tarafından yapıldığı belli olmayan cümlelerde işten etkilenen unsurdur. Cümlenin öğeleri bulunurken özne ve nesneyi karıştırmamak için önce yüklemi, sonra özneyi, daha sonra da nesneyi bulmak gerekir.
Cümleler, yapılarına göre dört ana başlıkta toplanır: 1. Basit Cümle: Tek bir yargı bildiren, sadece bir fiilden oluşan cümledir. 2. Birleşik Cümle: Bir temel cümle ile onun anlamını tamamlayan en az bir yan cümlecikten meydana gelen cümledir. 3. Sıralı Cümle: Birden fazla cümlenin virgül ya da noktalı virgülle art arda sıralanmasıyla oluşan cümledir. 4. Bağlı Cümle: Birden fazla cümlenin bağlaçla birbirine bağlanması ile oluşan cümledir.
Cümlenin ögeleri ikinci sınıf düzeyinde şu şekilde anlatılabilir: Temel ögeler: Cümlenin temel ögeleri yüklem ve öznedir. Yüklem: Cümledeki işi, hareketi, yargıyı bildiren çekimli unsurdur. Özne: Yüklemin bildirdiği iş, oluş ya da durumu yapan veya cümledeki olanı karşılayan ögedir. Yardımcı ögeler: Nesne, dolaylı tümleç, zarf tümleci ve edat tümlecidir. Nesne: Öznenin yaptığı işten etkilenen öğedir. Dolaylı tümleç: Cümlede yaklaşma, bulunma, uzaklaşma bildiren, yüklemi yer anlamıyla tamamlayan ögedir. Zarf tümleci: Cümlede yüklemi durum, zaman, yer-yön, nicelik, miktar, sebep gibi açılardan etkileyen ögedir. Edat tümleci: Yüklemeye sorulan “ne ile, ne için, kiminle, kimin için” soruları ile bulunur. Cümlenin ögelerini anlatırken, örnek cümleler üzerinden gitmek ve soruların nasıl sorulacağını göstermek faydalı olabilir.
Cümlede tümleçleri bulmak için yüklemeye sorular sorulur. Belirtili nesne: "neyi, kimi, nereyi" soruları ile bulunur. Belirtisiz nesne: "ne" sorusu ile bulunur, ancak önce özneyi bulmak gereklidir. Dolaylı tümleç: "kime, kimde, kimden; nereye, nerede, nereden; neye, neyde, neyden" soruları ile bulunur. Zarf tümleci: "ne zaman, nasıl, niçin, niye, neden, ne kadar, ne şekilde" soruları ile bulunur. Ayrıca, edat tümlecini bulmak için yükleme "ne ile, kim ile, ne için, kimin için" soruları sorulur.
Cümlede vurgu, cümle içerisinde anlamına veya anlatımına önem verilen bir sözcüğün konuşma veya okuma esnasında diğerlerinden daha baskılı ve kuvvetli söylenmesidir. Cümlede vurgu, cümlenin öğelerine göre farklı şekillerde olabilir: Fiil cümlelerinde vurgu: Yüklemeye en yakın olan sözcük veya sözcük öbeği üzerindedir. İsim cümlelerinde vurgu: Yüklemdedir. Soru cümlelerinde vurgu: Soru anlamını sağlayan sözcüktedir. Koşul cümlelerinde vurgu: Koşul kipindedir.
Blog
Cümlenin öğeleri nasıl bulunur örnek?
Dilin özellikleri nelerdir zamanla değişir?
Divan başkanı ne iş yapar?
Dudak okumada en zor kelime nedir?
Daralmak ne anlama gelir?
Cümlede anlam ve cümle bilgisi aynı şey mi?
Derece işareti sayıdan sonra mı önce mi?
Devlet Bahçeli Ankara'da nerede oturuyor?
Diamond ve Diamant aynı mı?
Dikte ve yazma aynı şey mi?
Dil ve dil bilgisi nasıl ayırt edilir?
Close ne anlatmak istiyor?
Colins İstiklal Caddesi hangi AVM'de?
Depo görevlisi ile ambar görevlisi aynı mı?
Dermek ne anlama gelir?
Cümlede anlam ve cümle türleri arasındaki ilişki nedir?
Denizci ingilizcesi nasıl yazılır?
Country ne anlama gelir?
Deli dumrul neden Azrail'e kafa tuttu?
Comparative ve superlative soru cümlesi örnekleri nelerdir?
Dargın eş anlamlısı nedir?
Dil veya ırk isimlerinin baş harfleri büyük mü yazılır?
Dingil ne anlama gelir?
Cüsseli ve iri yarı aynı mı?
Daktiloya benzeyen yazı fontu nedir?
Defol kelimesi argo mu?
Cümle içinde ciddi ne demek?
Cümlede ekleri bulmak için hangi sorular sorulur?
Defined ne demek?
Culpa Tuya ve Culpa Mia aynı şey mi?
Denizcilikte yanaşma ne demek?
Diksiyon kurslarında neler öğretilir?
Deyimler neden kalıplaşmıştır?
Dersin İngilizce adı nasıl yazılır?
Departman mı departmanlar mı?
Drinking ve drunk arasındaki fark nedir?
Doğu hijab ne demek?
Demir hangi dilde demir demek?
Dil bilgisi PDF nereden indirilir?
Dangalak ve danga aynı mı?