Bölgesel gelişme, bir ülkede bölgeler arasındaki ekonomik gelişmişlik farklarının azaltılması ve/veya giderilmesi için gösterilen ekonomik faaliyetler bütünüdür Nüfusun ve gelirin ülke genelinde dengeli dağılımı Kaynak kullanımında sürdürülebilirliğin sağlanması


Bölgesel gelişme ve kalkınma nedir?

Bölgesel gelişme , bir ülkede bölgeler arasındaki ekonomik gelişmişlik farklarının azaltılması ve/veya giderilmesi için gösterilen ekonomik faaliyetler bütünüdür

Kalkınma ise az gelişmiş ülkelerin birtakım ekonomik düzenlemeler ya da dış yardımlar aracılığıyla gelişmiş ülkeler düzeyini yakalayabilme çabasıdır

Bölgesel kalkınmanın temel ilkeleri, sosyal karlılık, kalkınma kutupları ve halkın katılımı ilkeleridir

Bölgesel gelişme ve kalkınmanın bazı amaçları:

  • Nüfusun ve gelirin ülke genelinde dengeli dağılımı
  • Kaynak kullanımında sürdürülebilirliğin sağlanması
  • Bölgelerin küresel düzeyde rekabet edebilirliğinin artırılması
  • Bölgelerin içsel potansiyelinin harekete geçirilerek ulusal büyümeye katkılarının artırılması

Kalkınma hangi yerleşim biriminden başlamalı?

Kalkınma, hem köyden hem de kentten başlayabilir; önemli olan bölgesel ihtiyaçlar ve kaynakların etkin kullanılmasıdır. Köyden kalkınma yaklaşımı, kalkınmayı tarım ve kırsal alanlardan başlatmaya dayanır. Bu yaklaşımın temel özellikleri şunlardır: Tarımın geliştirilmesi. Köy alt yapısının iyileştirilmesi. Kırsal sanayileşme. Yerel kalkınma. Kentten kalkınma modeli ise kalkınmanın önce şehirlerde, sanayide ve hizmet sektöründe başlamasını savunur. Bu modelin temel özellikleri şunlardır: Sanayileşme merkezli gelişme. İstihdamın artması. Altyapı ve toplu hizmetler. Günümüzde kalkınma modelleri, tek taraflı değil, hem köyü hem kenti kapsayan entegre yaklaşımları esas alır.

Bölgesel kalkınma projeleri coğrafyanın kodları nelerdir?

Türkiye'deki bölgesel kalkınma projeleri şunlardır: Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP). Doğu Anadolu Projesi (DAP). Konya Ovaları Projesi (KOP). Doğu Karadeniz Bölgesel Gelişim Projesi (DOKAP). Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi (ZBK). Yeşilırmak Havza Gelişim Projesi (YHG). Bu projelerin detaylarını "cografyaninkodlari.com" sitesinden PDF formatında indirebilirsiniz. Ayrıca, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın internet sitesinde bu projelerin eylem planları da bulunmaktadır.

Bölgesel kalkınma stratejileri nelerdir?

Bölgesel kalkınma stratejilerinden bazıları şunlardır: Altyapı yatırımları. Eğitim ve insan kaynakları gelişimi. Yenilikçilik ve teknoloji. Turizm ve kültürel mirasın korunması. Bölgesel kalkınma ajansları. Kamu-özel sektör işbirlikleri. Katılımcı planlama süreçleri. Yerel girişimciliğin desteklenmesi. Bölgesel markalaşma. Türkiye'de bölgesel kalkınma stratejileri hakkında daha fazla bilgi için şu kaynaklar kullanılabilir: dergipark.org.tr'de "Türkiye’de Bölgesel Kalkınma Stratejileri ve Bölge İdareleri" makalesi; ka.gov.tr'de "Bölgesel Kalkınma ve Ülkemizde Bölgesel Kalkınma Politikalarının Gelişim Süreci" sayfası; cografyahocasi.com'da "Türkiye'de Bölgesel Kalkınma Projeleri ve Etkileri" PDF dosyası.

Kalkınma planlarında uygulanan politikalar nelerdir?

Kalkınma planlarında uygulanan bazı politikalar şunlardır: Sanayileşme ve altyapı projeleri. Bölgesel kalkınma. Teşvik ve özendirici tedbirler. Sürdürülebilir kalkınma. Organize sanayi bölgeleri. Kalkınmada öncelikli yöreler. Kalkınma planları, kamu idarelerine önceliklerini belirlemede yön verecek politika seti sunar.

Bölgesel kalkınma politikaları kaça ayrılır?

Bölgesel kalkınma politikaları, yaklaşımlarına göre iki ana kategoriye ayrılır: 1. Yere/mekana duyarsız (nötr) yaklaşımlar: Dünya Bankası yaklaşımı: Ekonomik faaliyetlerin coğrafi olarak dağıtılmaya çalışılmasının beyhude bir çaba olduğunu ve yığılmanın gücünün önünde durulamayacağını savunur. 2. Yer/mekan temelli (place-based) yaklaşımlar: AB ve OECD yaklaşımı: Coğrafi bağlamın çok önemli olduğunu ve azgelişmişliğin yerel elitlerin isteksizliği veya kapasitesizliğinden ya da yığılmanın merkezcil etkisinden kaynaklanabileceğini öne sürer. Ayrıca, bölgesel kalkınma politikaları tarihsel perspektiften dört aşamaya ayrılabilir: 1. Çevresel koruma ve kaynak gelişimine dayalı erken yaklaşımlar (1920-50). 2. Ulusal ölçekte etkin ve adil ekonomik gelişmeyi amaçlayan refah bölgeselciliği (1950-80). 3. 1980 sonrası neo-liberal fikirlere dayalı yüksek düzeyde rekabetçi girişimsel bölgeselcilik. 4. Yeni bölgeselcilik kavramının gelişmesi. Türkiye'de ise bölgesel kalkınma politikaları, 1960'lardan itibaren planlı kalkınma yaklaşımıyla ekonomik, sosyal ve kültürel kaynakların verimli kullanılması doğrultusunda şekillenmiştir.

Bölgesel kalkınmanın temel ilkeleri nelerdir?

Bölgesel kalkınmanın temel ilkeleri şunlardır: 1. Sosyal Kârlılık İlkesi: Geri kalmış yörelerde kısa sürede ekonomik olmasa bile, sosyal kârlılığı yüksek ve ancak uzun vadede ekonomik olabilen yatırımların devlet tarafından yapılması. 2. Kalkınma Kutbu İlkesi: Ekonomik gelişme kutup ya da noktalarda görülür ve bu kutuplar, çevresindeki geleneksel yöreler ile arasındaki işgücü ve mal akımıyla iki bölge arasındaki ekonomik ve sosyal farklılığı zamanla ortadan kaldırabilir. 3. Halkın Katılımı İlkesi: Bölgesel kalkınma politikalarına bölge halkının da dahil edilmesi, demokratik bir ortam yaratarak politikaların şeffaflığını ve hesap verebilirliğini artırır.

Bölgesel örgütler kaça ayrılır?

Bölgesel örgütler, amaçlarına göre üç ana gruba ayrılır: 1. Siyasi örgütler. 2. Ekonomik örgütler. 3. Güvenlik örgütleri.

Diğer Ekonomi Yazıları