Bilimsel etik ihlalleri nelerdir?

Bilimsel etik ihlalleri nelerdir?

Bilimsel etik ihlalleri arasında en sık karşılaşılan türler şunlardır:

• İntihal (Aşırma) . Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini, bilimsel etik kurallarına uygun şekilde atıf yapmadan, kısmen ya da tamamen kendi eseri gibi sunmaktır
• Sahtecilik . Araştırma ve deneylerde, bilimsel çalışma sonu elde edilen veriler üzerinde değişiklik yapılması veya kullanılmayan malzeme ve gereçlerin varmış gibi gösterilmesidir
• Çarpıtma . Bilimsel araştırma sırasında kullanılmayan yöntem ve tekniklerin kullanılmış gibi gösterilmesi, bilgilere ekleme veya çıkarma yapılarak amacından saptırılmasıdır
• Dilimleme (Duplikasyon) . Herhangi bir bilimsel araştırmanın, içeriğinin bütünlüğüne zarar verilecek şekilde bölünerek, her bir bölümünün farklı zamanlarda yapılmış çalışmalar gibi gösterilmesidir
• Haksız Yazarlık . Yapılan bilimsel araştırmaya yönelik hiçbir çalışması, katkısı, emeği olmayan kişilerin isimlerinin o çalışmayı yapan kişilerle birlikte yer alması durumudur

Ayrıca, insan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, araştırma için gerekli izinleri almamak, katılımcıların açık rızasını almadan veri yayımlamak gibi durumlar da etik ihlaller arasında yer alır

Etik ikilem ve etik çelişki nedir?

Etik ikilem, iki ahlaki açıdan sağlam seçenek arasında karar vermeye zorlanma durumudur. Etik çelişki kavramına dair bir bilgi bulunamamıştır. Bazı etik ikilem örnekleri şunlardır: Başka insanların çalışmalarını sağlamak için kredi almak. Ticaret yaparken müşteriye yanlış bilgi vererek satış yapmak. Kişinin kendi çıkarı için kurumun içinden gelen bilgileri kullanması. Doktorun, ölümcül bir hastaya morfin vermeyi reddetmesi. Bir hükümet yüklenicisinin, istihbarat teşkilatlarının vatandaşları yasadışı olarak gözetlediğini keşfetmesi.

Bilim etiği nedir?

Bilim etiği, bilimsel araştırmaların yürütülmesi sırasında ortaya çıkan değer sorunları ile bunlara getirilen çözüm önerilerinin tartışıldığı alandır. Bilim etiği, araştırmacıların dürüstlük, şeffaflık, tarafsızlık, hesap verebilirlik, adalet ve sorumluluk gibi temel değerleri gözeterek bilimsel bilgi üretmelerini sağlamayı amaçlar. Bilim etiği iki ana başlıkta incelenebilir: 1. Bilimsel araştırma etiği: Bilimsel araştırma sürecinde (deney, gözlem, veriler ve raporlama) uyulması gereken etik düzenlemelerdir. 2. Bilimsel yayın etiği: Üretilen bilimsel bilginin yayınlanma sürecinde dikkat edilmesi gereken doğruluk, dürüstlük, açıklık ve emeğe saygı gibi ahlaki değerleri ifade eder. Bazı bilim etiği ihlalleri: intihal; sahtecilik; çarpıtma; haksız yazarlık.

Etik araştırma nedir?

Etik araştırma, bilimsel çalışmalarda uyulması gereken ilkeleri kapsayan bir kavramdır. Etik araştırmanın temel amaçları: Araştırmanın güvenilirliğini ve yinelenebilirliğini sağlamak. Katılımcıların haklarını ve mahremiyetini korumak. Bilimsel topluluğun ve toplumun güvenini kazanmak. Etik araştırma, özellikle tıbbi ve sosyal bilim araştırmalarında önemlidir.

Etik ikilem ve zorlayıcı etik arasındaki fark nedir?

Etik ikilem ve zorlayıcı etik kavramları farklı anlamlar taşır: 1. Etik İkilem: İki veya daha fazla yarışan değerin çatışma halinde olmasıdır. 2. Zorlayıcı Etik: Etik kuralların çiğnenmesi veya mesleki eylemi düzenleyen standart kuralların ihlali anlamına gelir.

Bilimsel etik türleri nelerdir?

Bilimsel etik türleri şunlardır: Araştırma etiği. Yayın etiği. Bilimsel etik ihlal türleri ise şunlardır: İntihal (aşırmacılık). Sahtecilik (uydurmacılık). Çarpıtma (saptırma). Duplikasyon (yinelenen yayın). Haksız yazarlık.

Etik davranış ilkelerine aykırılık nasıl bildirilir?

Etik davranış ilkelerine aykırılık, farklı kurum ve kuruluşlarda çeşitli yollarla bildirilebilir: Yazılı dilekçe: Gerçek kişiler, adı, soyadı, oturma yeri veya iş adresi ile imzayı kapsayan dilekçelerle başvuru yapabilir. Elektronik posta: Başvurular elektronik posta yoluyla da iletilebilir. Sözlü başvuru: Tutanağa geçirilen sözlü başvurular da geçerlidir. Örneğin, Halkbank'ta etik ilkelere aykırı durumlar, Etik Uygulamalar Ekibine ([email protected]) veya Kurumsal Yönetim Komitesi'ne bildirilebilir. Ayrıca, kamu görevlileri, 5176 sayılı Kanun kapsamında, etik ilkelerle bağdaşmayan yasa dışı iş ve eylemlerde bulunmaları talep edildiğinde veya bu tür işlemlerden haberdar olduklarında durumu yetkili makamlara bildirmek zorundadır.

Etik ihlali nedir?

Etik ihlali, bir araştırma kapsamında ya da araştırmalar sonucunda tamamlanan olguların yayınlanması aşamasında mevzuat, doktrin ve içtihatlara aykırı olarak yapılan eylem olarak tanımlanabilir. Bazı etik ihlal türleri: İntihal. Sahtecilik. Çarpıtma. Yanlış beyan. Haksız yazarlık. Tekrar yayım. Dilimleme.