Dudak benzeşmesi ve dudak uyumu aynı şey mi?

Dudak benzeşmesi ve dudak uyumu aynı şey mi?

Dudak benzeşmesi ve dudak uyumu aynı şeydir .

Dudak uyumu, ünlülerin düzlük-yuvarlaklık durumuna göre oluşan bir uyum türüdür. Bu uyum türüne göre, bir kelimenin ilk hecesinde yuvarlak bir ünlü varsa ondan sonra gelen hecelerin ünlüleri ya geniş-düz (a, e) ya da dar-yuvarlak (u, ü) ünlü taşımalıdır

Örneğin:

• oda, olay, oyun;
• omuz, öfke, önem;
• soluk, yokuş, ölüm;
• gönül, ulak, usanç;
• uyutmak, ünlü, yürek

Bir kelimenin ilk hecesinde düz (a, e, ı, i) bir ünlü varsa, ondan sonraki hecelerin ünlüleri de düz olur

Örneğin:

• elek, sevinç, iki;
• kara, kalın, pişik

Dudak uyumuna uymayan kelimeler nelerdir?

Dudak uyumuna uymayan bazı kelimeler: Eski Anadolu Türkçesinde: alma > elma; ana > anne; ḳanġı > hangi; ḳarındaş > kardeş. Türkiye Türkçesinde: -gil, -ken, -leyin, -mtırak, -yor ekleri; -daş (-taş) eki bazı kelimelerde; bitişik yazılan birleşik kelimeler. Ayrıca, yabancı kökenli kelimelerin büyük bir kısmı dudak uyumuna girmez: radyo, müzik, atom, ozon, psikoloji, mühim, muzır, otobüs, masör, doktor.

Dudak ünsüzleri uyumu nedir?

Dudak ünsüzlerinin uyumu, Türkçede "b" ünsüzünün kendinden önceki "n" sesini "m"ye dönüştürmesi olayıdır. Örnekler: sakla(n)baç → sakla(m)baç; te(n)bel → te(m)bel; a(n)bar → a(m)bar. Özel adlarda ve bileşik sözcüklerde bu kural uygulanmaz.

Dudak uyumu nedir?

Dudak uyumu, Türkçede "b" ünsüzünün kendinden önceki "n" sesini "m" sesine dönüştürmesi olayıdır. Dudak uyumunun bazı örnekleri: saklanbaç > saklambaç; dolanbaç > dolambaç; tenbel > tembel; penbe > pembe. Dudak uyumu kuralının uygulanmadığı durumlar: Özel isimler (İstanbul, Safranbolu); Birleşik sözcükler (sonbahar, binbaşı).