Seyahat
Seyahat
Sağlık
Yaşam
Eğitim
Film ve Dizi
Faydalı Bilgiler
Doğa ve Hayvanlar
Yemek
Deyimlerin hikayeleri önemlidir çünkü:
Deyimler, toplumların ortak deneyimlerini, düşüncelerini ve duygularını ifade etmek amacıyla ortaya çıkmıştır. Bunun bazı nedenleri: Doğa olayları, hayvanlar, tarım, ticaret, savaş ve sosyal ilişkiler gibi çeşitli konulardaki deneyimlerin aktarılması. Sözlü geleneklerin hikayeler ve efsaneler aracılığıyla nesilden nesile aktarılması. Yazılı dilin icadı ile deyimlerin kalıcı bir şekilde kaydedilmesi. Toplumsal bağların güçlendirilmesi: Aynı dili ve deyimleri kullanan topluluk üyeleri, birbirleriyle daha iyi anlaşır ve ortak bir kimlik geliştirirler.
Beş deyim ve hikayeleri: 1. Çizmeden Yukarı Çıkmak (Çizmeyi Aşmak). 2. Avucunu Yala. 3. Saman Altından Su Yürütmek. 4. Ağzını Bıçak Açmamak. 5. Altı Kaval Üstü Şeşhane.
10 deyim ve hikayeleri: 1. Çarşamba pazarına dönmek: Osmanlı döneminde İstanbul'da kurulan büyük ve kalabalık çarşamba pazarlarından gelir. 2. Dingo'nun ahırı: İstanbul'daki atlı tramvayların Taksim'deki Dingo adlı Ermeni vatandaşa ait ahırda dinlendirilmesi hikayesine dayanır. 3. Dolap çevirmek: Eski konaklarda harem ile selamlık arasında gizli haberleşmeyi sağlayan dolaplardan gelir. 4. Yelkenleri suya indirmek: Fatih Sultan Mehmet döneminde, bir Ceneviz gemisinin saygı gereği yelkenlerini indirmemesi üzerine batırılması hikayesine dayanır. 5. Kabak tadı vermek: Fatih Sultan Mehmet'in yaptırdığı medresede, özellikle cuma günleri kabak yemeklerinin bıkkınlık yaratması ile ortaya çıkmıştır. 6. Foyası meydana çıkmak: Kuyumcuların mücevherlerin üzerine sürdüğü foya maddesinin zamanla dökülmesi ve yalan söyleyen, sahtekarlık yapan kişilerin yalanlarının ortaya çıkması ile ilişkilidir. 7. Çizmeden yukarı çıkmak (Çizmeyi aşmak): 19. yüzyılda bir ressamın, bir şövalye tablosundaki çizme kusurunu fark eden bir kunduracının düzeltmesiyle ortaya çıkmıştır. 8. Saman altından su yürütmek: Bir köylünün, ırmaktan gizlice su çalmak için açtığı gizli kanalı samanla gizlemesi hikayesine dayanır. 9. Kozunu paylaşmak: Kastamonu'da cevizliğin paylaşımındaki haksızlıklardan doğmuştur. 10. Gemileri yakmak: Sezar'ın ordusunun, düşman karşısında geri çekilme imkanını ortadan kaldırarak savaşı mecbur etmesi ile ilişkilidir.
Az bilinen bazı deyimler ve hikayeleri: Abacı kebeci, sen neci?. Ağız kavafı. Cemaziyelevvelini bilmek. Fütur getirmek. Hık mık etmek. Şirazesinden çıkmak. Hikayesi olan bazı deyimler: Ateş pahası. Dingo'nun ahırı. Dimyat'a pirince giderken evdeki bulgurdan olmak.
Atasözleri ve deyimler, toplumların yüzyıllar boyunca edindiği deneyimlerin ve gözlemlerin bir tür “sözlü arşivi” olarak ortaya çıkmıştır. Atasözleri, genellikle kısa ve öz biçimde hayat dersi veren, ahlaki değerleri öğütleyen ifadelerdir. Deyimler ise bir durumu ya da olayı mecaz yoluyla anlatan kalıplaşmış ifadelerdir. Atasözleri ve deyimlerin ortaya çıkış hikayelerine şu örnekler verilebilir: "Akılsız başın cezasını ayaklar çeker". "Damlaya damlaya göl olur". "Gülme komşuna, gelir başına".
En uzun deyim hikayesi hakkında bilgi bulunamadı. Ancak, bazı deyimlerin hikayeleri şu şekildedir: Çarşamba pazarına dönmek: İmparatorluk döneminde İstanbul'da haftanın farklı günlerinde çeşitli semtlerde büyük pazarlar kurulurdu. "Çarşamba pazarı" veya "Çarşamba pazarına dönmek" deyimi, kalabalığı, kargaşayı ve düzensizliği ifade etmek için kullanılır. Lafla peynir gemisi yürümez: Bir peynir tüccarı, gemilerin güvenli bir şekilde varması için para ödemeyi vaat etmesine rağmen, gemi kaptanı "Lafla peynir gemisi yürümez" diyerek bu vaatlere inanmadığını gösterir. Eski çamlar bardak oldu: Bir delikanlı, askerden döndüğünde köyündeki büyük çam ağaçlarının kesildiğini görür ve babasının "Eski çamlar bardak oldu" sözüyle, babasının ona gönderdiği harçlıkların bu ağaçlardan yapıldığını anlar.
Bazı deyimlerin hikayeleri: Çizmeden Yukarı Çıkmak: 19. yüzyılda bir ressam, bir kunduracının çizme hakkındaki eleştirilerini dikkate alarak tablosunu düzeltir. Kunduracı, bu kez de şövalyenin pantolon ve kemerinde hatalar olduğunu söyleyince ressam, "Çizmeden yukarı çıkma!" der. Pabucu Dama Atılmak: Osmanlı döneminde, kusurlu ayakkabılar üreten ayakkabıcılar cezalandırılır ve ayakkabıları çatılara atılırdı. Saman Altından Su Yürütmek: Bir çiftçi, daha fazla su alabilmek için tarlasında gizli bir kanal kazıp ırmaktan su çalar. Ateş Pahası: Sultan Süleyman, avda kaldığı bir kömür kulübesinde ısınmak için yakılan ateşin değerini bin altın olarak belirtir. Dingo'nun Ahırı: Taksim'deki atlı tramvayların dinlenme noktası olan Dingo adlı kişinin ahırında, çok sayıda at gelip giderdi. Daha fazla deyim ve hikayeleri için aşağıdaki kaynaklara göz atabilirsiniz: onedio.com; webtekno.com; sozcu.com.tr.
Blog
Deyimlerin hikayeleri neden önemlidir?
D harfi ile başlayan kaç tane isim var?
Draw away ne zaman kullanılır?
Dişlek ne anlama gelir?
Dil bölümü için en önemli ders hangisi?
Dil bilgisinde ek bulmaca 6 harfli nedir?
Diatom toprağı haşere kovucu nasıl kullanılır?
Drunk ne demek ingilizce?
Dil bilimi mi dilbilimi mi?
Development ne demek?