Seyahat
Seyahat
Sağlık
Yaşam
Eğitim
Film ve Dizi
Faydalı Bilgiler
Doğa ve Hayvanlar
Yemek
Cümlede yay ayraç (parantez) kullanımı için bazı örnekler:
Yay ayraç ve köşeli ayraç arasındaki temel fark, kullanım amaçları ve yerleridir: Yay ayraç, cümle yapısıyla ilgisi olmayan açıklamaları göstermek için kullanılır. Köşeli ayraç, yay ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce kullanılır. Örnekler: Yay ayraç: "Sait Faik'in (Abasıyanık) bir hikayesi". Köşeli ayraç: "Daha ortaokuldayken farklı türlerdeki dünya klasiklerini [Suç ve Ceza (roman), İlyada (şiir), Hamlet (tiyatro)] okumuştum".
Yay ayraç içinde cümle yazmak için şu kurallara dikkat edilmelidir: Cümledeki anlamı tamamlayan ve cümlenin dışında kalan ek bilgiler yay ayraç içine alınabilir. Tiyatro eserlerinde ve senaryolarda konuşanın hareketlerini ve durumunu belirtmek için yay ayraç kullanılır. Alıntılarda, alınmayan kelime veya bölümlerin yerine üç nokta kullanılabilir ve bu üç nokta yay ayraç içine alınabilir. Bir bilginin şüpheyle karşılandığını veya kesin olmadığını göstermek için soru işareti yay ayraç içine alınır. Söze alay, kinaye veya küçümseme anlamı katmak için ünlem işareti yay ayraç içine alınır. Yay ayracın diğer adı parantezdir ve kullanımı "(" ve ")" şeklinde gösterilir.
Cümlenin ögeleri ve cümlede anlam çalışmak için aşağıdaki adımlar izlenebilir: Cümlenin ögelerini öğrenmek: Temel ögeler: Yüklem ve özne, cümlenin temel ögeleridir. Yardımcı ögeler: Nesne, dolaylı tümleç, zarf tümleci ve edat tümlecinden oluşur. Cümlede anlam çalışmak için: Yüklemi belirlemek: Diğer ögeleri bulurken tüm sorular yükleme yöneltilir. Özneyi bulmak: Özne, yükleme sorulan “kim, ne” soruları ile bulunur. Nesneyi belirlemek: Nesne, öznenin yaptığı işten etkilenen öğedir ve yükleme sorulan “ne, neyi, kimi” sorularıyla bulunur. Tümleçleri incelemek: Dolaylı tümleç, yüklemin anlamını yer, bulunma ve yönelme açısından tamamlayan ögedir. Cümlenin ögeleri ve cümlede anlam ile ilgili daha fazla bilgi için aşağıdaki kaynaklar kullanılabilir: dilbilgisi.net; ogmmateryal.eba.gov.tr; turkceci.net; tr.wikipedia.org.
Yay ayraç ve kısa çizgi arasındaki temel farklar şunlardır: Yay Ayraç (): Cümledeki anlamı tamamlayan ve cümlenin dışında kalan ek bilgiler için kullanılır. Yay ayraç içinde bulunan ve yargı bildiren anlatımların sonuna uygun noktalama işareti konur. Tiyatro eserlerinde ve senaryolarda konuşanın hareketlerini, durumunu açıklamak ve göstermek için kullanılır. Kısa Çizgi (–): Satıra sığmayan kelimelerin bölünmesinde ve ara sözlerin veya ara cümlelerin ayrılmasında kullanılır. Kelimelerin kökleri, gövdeleri ve eklerinin ayrılmasında, fiil kök ve gövdelerinin gösterilmesinde, isim yapma ve fiil yapma eklerinin başına ve sonuna konmasında kullanılır. Heceleri göstermek ve kelimeler veya sayılar arasında anlamlı ilişkiler ifade etmek için kullanılır. Matematiksel işlemlerde çıkarma işareti olarak ve sıfırdan küçük değerleri göstermek için kullanılır.
Yay ayracının (parantezin) üç örneği: 1. Tiyatro eserlerinde ve senaryolarda konuşanın hareketlerini ve durumunu belirtmek için kullanımı: - "İhtiyar - (Yerinden doğrulur.) Şimdi ne olacak?". 2. Alıntılarda alınmayan kelime veya bölümlerin yerine kullanılan üç nokta ile birlikte kullanımı: - "Şunu öğrendim ki balıkların çoğu yaşlanınca ömürlerini boşuna geçirdiklerini söyleyip yakınırlar. (...) Ben bilmek istiyorum, hayat gerçekten bir avuç yerde durmadan dönüp durmak, sonra da yaşlanıp ölüp gitmek mi yoksa bu dünyada başka türlü yaşamak da mümkün mü?" (Samed Behrengi, Küçük Kara Balık). 3. Bir bilgiye şüpheyle yaklaşıldığını veya kesin olmadığını göstermek için soru işaretiyle birlikte kullanımı: - "Ankara’dan Konya’ya 1,5 (?) saatte gitmiş.".
Cümlede açıklama yapmak, genellikle açıklayıcı anlatım yöntemiyle gerçekleştirilir. Açıklayıcı anlatım özellikleri: Açık ve anlaşılır dil kullanımı. Soyutlamalardan ve kişisellikten kaçınma. Tanımlama, örnekleme, tanık gösterme ve karşılaştırma gibi düşünceyi geliştirme yöntemlerinin kullanılması. Açıklama bildiren cümle örnekleri: "Açık ve anlaşılır bir üslup kullandığından eserleri geniş kitleler tarafından okunmuş". "Anneannemi ziyaret edemedim çünkü yoğun bakıma almışlar". "Her gün yeni şeyler öğrenmen gerekir çünkü kendini tekrarlayan biri yerinde kalır".
Ayraç (parantez) işaretinin kullanıldığı bazı durumlar: Cümle içinde açıklama yapma: Cümlenin yapısıyla doğrudan ilgili olmayan açıklamalar ayraç içine alınır. Eş anlamlı kelime gösterme: Örnek: "Sesteş (eş sesli) sözcüklerde birden çok temel anlamlılık vardır". Doğum ve ölüm tarihi verme: Örnek: "Tevfik Fikret (1867 - 1915) Servet-i Fünun edebiyatının ünlü bir şairidir". Tiyatroda ek açıklama yapma: Tiyatro yapıtlarında oyuncuların yapacağı hareketler ayraç içinde gösterilir. Alıntıları belirtme: Alıntı yapılan eser ve yazarların adı ayraç içinde verilir. Şüpheli veya kesin olmayan bilgi: Soru işaretiyle birlikte kullanılarak şüpheli veya kesin olmayan bilgileri gösterir. Yabancı kelime okunuşu: Yabancı kelimelerin okunuşları ayraç içinde verilir. Alay, küçümseme: Ünlem işaretiyle birlikte kullanılarak söze alay, hafife alma veya küçümseme anlamı katar.
Blog
Doğum tarihim 01.01 nasıl yazılır?
Dağ dağa kavuşmak mecaz mı gerçek mi?
Coğrafi nasıl yazılır TDK?
Dağıtmak ne anlama gelir?
Dağ keçisi bulmaca cevabı nedir?
Cuma günü mesai saatleri nasıl?
Cr neyin kısaltması?
Dah hangi dilde?
Cumhurbaşkanlığı 2019 programı ne zaman açıklanacak?
Denge bulmaca ne demek?
Denizin üstünde araba sürmek neye işarettir?
Dayının oğlu senin neyin olur?
Deniz Baykal şu an ne yapıyor?
Cupid'in Türkçe okunuşu nedir?
Deklarasyon ve deklare aynı mı?
Cümlede yüklemin kazanımı nedir?
Dide ve didar ne demek?
Dejenere ne demek?
Does ne zaman kullanılır?
DMAX TV hangi ülkenin kanalı?
Diyarbakır dhmi hangi ilçeye bağlıdır?
Cümle içinde para birimi nasıl yazılır örnek?
Date of issue ve date of birth aynı mı?
Drink past simple nasıl yapılır?
Deneyim yerine ne kullanılır?
Doğuştan usta olan kişiye ne denir?
Ciğer yemek neye işarettir?
Dinlenme koltuğu ve uyku koltuğu aynı mı?
Dilbaz ve hatip aynı mı?
Decline etmek neden kullanılır?
Cy hangi ülke kodu?
Doğru yazılışları nelerdir?
Dayı oğlu ve dayı kızı neyin olur?
District ne anlama gelir?
Da ayrı mı bitişik mi?
Defineli virane ne demek?
Combat jandarma ne renk?
Denizde yol göstermeye bir tehlike veya geçiş yolunu belirtmeye yarayan değ..
Day ne zaman kullanılır?
Destek personeli ile hizmetli arasındaki fark nedir?