Dudak ünsüzleri uyumu nedir?

Dudak ünsüzleri uyumu nedir?

Dudak ünsüzlerinin uyumu , Türkçede "b" ünsüzünün kendinden önceki "n" sesini "m"ye dönüştürmesi olayıdır. Bu ses olayına "dudak ünsüzlerinin benzeşmesi" veya "n-m değişimi" denir

Örnekler :

• sakla(n)baç → sakla(m)baç;
• te(n)bel → te(m)bel;
• a(n)bar → a(m)bar

Özel adlarda ve bileşik sözcüklerde bu kural uygulanmaz. Örneğin, İstanbul, onbaşı, sonbahar

Dudak benzeşmesi ve dudak uyumu aynı şey mi?

Dudak benzeşmesi ve dudak uyumu aynı şeydir. Dudak uyumu, ünlülerin düzlük-yuvarlaklık durumuna göre oluşan bir uyum türüdür. Örneğin: oda, olay, oyun; omuz, öfke, önem; soluk, yokuş, ölüm; gönül, ulak, usanç; uyutmak, ünlü, yürek. Bir kelimenin ilk hecesinde düz (a, e, ı, i) bir ünlü varsa, ondan sonraki hecelerin ünlüleri de düz olur. Örneğin: elek, sevinç, iki; kara, kalın, pişik.

Dudak uyumuna uymayan kelimeler nelerdir?

Dudak uyumuna uymayan bazı kelimeler: Eski Anadolu Türkçesinde: alma > elma; ana > anne; ḳanġı > hangi; ḳarındaş > kardeş. Türkiye Türkçesinde: -gil, -ken, -leyin, -mtırak, -yor ekleri; -daş (-taş) eki bazı kelimelerde; bitişik yazılan birleşik kelimeler. Ayrıca, yabancı kökenli kelimelerin büyük bir kısmı dudak uyumuna girmez: radyo, müzik, atom, ozon, psikoloji, mühim, muzır, otobüs, masör, doktor.

Ses bilgisi ağız ve dudak pozisyonu kaça ayrılır?

Ünlüler (sesli harfler), ağız ve dudak pozisyonuna göre şu şekilde sınıflandırılır: Dilin durumuna göre: Kalın ünlüler: a, ı, o, u. İnce ünlüler: e, i, ö, ü. Dudakların durumuna göre: Düz ünlüler: a, e, ı, i. Yuvarlak ünlüler: o, ö, u, ü. Ağzın açıklığına göre: Geniş ünlüler: a, e, o, ö. Dar ünlüler: ı, i, u, ü.

O ve ö dudak ünsüzü mü?

Hayır, "o" ve "ö" dudak ünsüzü değildir. Dudak ünsüzleri, iki dudağın birbirlerine değmesiyle oluşan ünsüzlerdir. "O" ve "ö" ise, dilin durumuna göre ince veya kalın ünlü olarak sınıflandırılır.

Dudak uyumu nedir?

Dudak uyumu, Türkçede "b" ünsüzünün kendinden önceki "n" sesini "m" sesine dönüştürmesi olayıdır. Dudak uyumunun bazı örnekleri: saklanbaç > saklambaç; dolanbaç > dolambaç; tenbel > tembel; penbe > pembe. Dudak uyumu kuralının uygulanmadığı durumlar: Özel isimler (İstanbul, Safranbolu); Birleşik sözcükler (sonbahar, binbaşı).